เครื่องสูบน้ำในงานชลประทาน

โดย นายเจษฎาภรณ์ เสนอินทร์

วิศวกรเครื่องกลชำนาญการพิเศษ ส่วนโรงงาน สำนักเครื่องจักรกล

เครื่องสูบน้ำในงานชลประทาน ตอนที่ 1

ประเภทของเครื่องสูบน้ำ

เครื่องสูบน้ำ เป็นเครื่องกลที่ทำหน้าที่เพิ่มพลังงานให้แก่ของเหลว เพื่อให้ของเหลวไหลผ่านระบบท่อ จากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่งได้ตามความต้องการ พลังงานที่นำมาเพิ่มให้กับของเหลวนั้น อาจได้จากเครื่องยนต์ มอเตอร์ไฟฟ้าแรงลมหรือพลังงานแหล่งอื่นๆ
ในปัจจุบันเครื่องสูบน้ำมีการพัฒนาและผลิตออกจำหน่ายหลายชนิด และมีการเรียกชื่อแตกต่างกันออกไป โดยมีสถาบันด้านชลศาสตร์หลายสถาบัน ได้ทำการจำแนกเครื่องสูบน้ำออกเป็นกลุ่มโดยยึดเอาหลักการใดหลักการหนึ่งเป็นพื้นฐาน ทำให้เกิดการแยกประเภทเครื่องสูบน้ำขึ้นหลายแบบ

การจำแนกตามแบบของ Hydraulic Institute

สามารถแบ่งออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่

  1. เครื่องสูบน้ำแบบแรงเหวี่ยงหนีศูนย์ (Centrifugal Pump)
    เป็นการเพิ่มพลังงานให้ของเหลวโดยใช้แรงเหวี่ยงหนีศูนย์กลางใบพัด

END SUCTION CENTRIFUGAL PUMP

SPLIT CASE CENTRIFUGAL PUMP

  1. เครื่องสูบน้ำแบบโรตารี (Rotary Pump)
    เป็นการเพิ่มพลังงานโดยใช้การหมุนของฟันเฟืองรอบแกน

Rotary Pump

  1. เครื่องสูบน้ำแบบลูกสูบ (Reciprocating Pump)
    เป็นการเพิ่มพลังงานโดยใช้การอัดของของเหลวในกระบอกสูบ

Reciprocating Pump

  1. นอกแบบ (Special )เป็นเครื่องสูบน้ำลักษณะพิเศษนอกเหนือจากทั้ง 3 แบบข้างต้น

Hydraulic ram

แต่สำหรับเครื่องสูบน้ำในงานชลประทาน โดยส่วนใหญ่เป็นแบบ เครื่องสูบน้ำแบบแรงเหวี่ยงหนีศูนย์ (Centrifugal Pump) โดยทั่วไปงานด้านชลประทาน จะแบ่งงานเกี่ยวกับเครื่องสูบน้ำได้เป็น 3 ประเภท คือ

  1. งานส่งน้ำเพื่อการชลประทาน
  2. งานระบบระบายน้ำ
  3. งานระบบส่งน้ำอื่น ๆ เช่น ระบบประปา ระบบรดน้ำต้นไม้ ระบบดับเพลิง